Glosario


 * **Cantonalismo**: Movemento de carácter insurreccional que naceu durante o Sexenio Democrático (1868-1874), especialmente no sur e no leste peninsular. Defende un modelo federal constituido sobre a base de pequenas entidades soberanas ou cantóns. Vinculado en ocasións ao movemento obreiro na súa vertente anarquista, configurouse como un dos problemas aos que tiveron que enfrontarse os gobernos da I //República// e que provocou a excisión dos republicanos federais entre os //gradualistas// ou //benévolos// e os //intransixentes//. Cobrou unha gran forza en Cartagena, que se declarou independente do goberno da República. En Galicia deuse un precedente en Ourense e Ferrol: []


 * **Kraus****ismo**: corrente de pensamento de orixe alemana, caracterizado polo racionalismo, a defensa da liberdade de conciencia, a tolerancia, o liberalismo, a confianza na acción educativa, o culto ás ciencias experimentais, a defensa da mullero, o europeísmo e a crenza na disciplina e o deber individual. O seu gran divulgador en España foi o filósofo José Sanz del Río, que fundaría, en 1876, a //Institución Libre de Enseñanza// (ILE); en 1910 crearíase a //Residencia de Estudiantes//.


 * Liberalismo


 * Masonería: sociedade de carácter secreto, herdeira das corporacións medievais de constructores, destinada a ofrecer axuda mútua e protección aos membros ou "irmáns". A masonería moderna ou especulativa xurde na Europa do século XVIII, en contacto cos ideais da Ilustración: racionalismo, fraternidade, filantropía, meliorismo ou crenza no progreso moral e tolerancia relixiosa. A organización é complexa e xerárquica e parte de grupos locais ou //loxias//, ao fronte da cal está un Gran Mestre. Símbolos (escadra, compás), nomes e ritos derivan da terminoloxía dos canteiros e constructores medievais, así como a caracterización do Deus como Arquitecto do Universo.


 * **Pronunciamento**: diferente do golpe de estado que opera sobre o centro nervioso da vida política dun país, o pronunciamento fúndase na aparición súbita dunha forza rebelde, que aínda que se presente nun lugar afastado e sexa insignificante, desconcerta ao poder establecido e pode derribalo, porque o primeiro chispazo vai ase acompañado doutros case simultáneos, sen que sexa posible prever onde irán xurdindo, nin concentrar, por conseguinte, sobre un só punto as forzas represivas (Vicente Lloréns, //​Liberales y románticos////​//). Sobre o pronunciamento de Torrijos//:// http://areadesefarad.blogspot.com.es/2011/12/robert-boyd-paixon-pola-liberdade.html